Jump to content

Ebonyi

Ko au Wikipidiya
Ebonyi
local government area of Nigeria
ContinentAfirka Edit
CountryNigeria Edit
Located in the administrative territorial entityEbonyi State Edit
Coordinate location6°14′0″N 7°59′9″E, 6°31′19″N 8°7′47″E Edit
Headquarters locationEbonyi Edit

Jiha Ebonyi. (Harshe Igbo 0ra Ebony) jiha ji la aushi mana dar ga najeriya,ita gontan iyaka ga gudi ga jiha Benue cross river ko dar kala ga aushi mana dar kala jiha abiya koga aushi mana zoni zowan monde aboii kogi Abonyi (Aboine) inko mafi aksai kogi in yanki jiha ye an tun kirkiru jiha Ebonyi koga sassa jahohi abiya ga Enugu ga sonin1996 jamji kala Siri birni to aji Abakaliki.

Jiha Ebonyi itaga koga dolinshe Siri koga jihohi najeriya ga Fili la fadini ala kilomitoti murabba'i 5.533. Ebonyi itaji jaha in ko kunum ga kunum 33 Siri wolito kala ita ko balau ga bonum 29 ga godom me'kya ga jahohi Najeriya jizani ga kiyasi a kalla akalla me'kya 2.9 ga sonin in 2016 .(1) Ko fuska yanayi woli jiha ita Dan in balau ga malinshe. Cross -niger transition forest kotana kuraya aushi jiha kafa kala mala la foc'ani Guinea forest - Savannah mosaic ga Messe sashi jaha messe muhimmi beyinshe gontango ga kogi cross river ga rassan ni.

Koboii wena yanci koyi najeriya ga sonin in 1960 yanki jiha Ebonyi inso itaga koga yanki dar ga najeriya kafin din sonin in 1967 lokacinlla bissan yanki ye jaha majiito wolwoli ko dar ko Dalla woli ga tere balau koboii she yanki ye ko dar antun yankuri bellewa inko she wshi basasa har lokaci garan soni kunum jizani ga Ebony ga matsayin jaha in tarayya biyafara. Koboii washi takawo matantun ga Ebonyi bo wolwoli ko dar in Dalla har zuwa soninshe in 1976. Lokacin la bissan jahaye ko Dalla gudi to majiito jaha anambara inko aushi majiito jiha imo, sonin kobadi koboii inashe sakataun bissa yanki dar jihohi balau manjisu bo jiya inugu ga jiya abiya. Kafaga sonin 1996 sakan reta yanki dar Enugu ga in gudi mana gashin imo jamji antun gontasu wantun ga jiha Ebonyi).2)

Ɗiwwa

[ramu | ramu ko pari]