Jump to content

Jiha Yobe

Ko au Wikipidiya
Yobe State
Jiha Yobe





Tuta

Seal


Map

• Woli
Nigeria
• Date created
27 August 1991
• Capital
Damaturu
• Hukuma gwamnati
Government of Yobe state
• Governor
Mai Mala Buni (APC)

Fadi woli

• Total
45,502 km2
(17,568 sq mi)

Yobe aga lardi laa a esoto ga Gudi (North East) ga ga woli lardi Nijeriya najeriyaa. Ita ga hukuma kossu dir bawulo (17) ko gasu harga Fikka. Esse mate: Bade, Bursari, Damaturu, Fika, Fune, Geidam, Gujba, Jakusko, Karasuwa, Machina, Nangere, Nguru, Potiskum, Tarmowa, Yunusari, Yusufari ga Gulani.

Takaitatce tarihi jaha yobe: Yobe jaha ji la a aushi ko dar Gaga nageriya. Kirkiran jiha yobe poti kobalau ga bawulo (27) ga tere o'gasta sonin in dubu modi ga dalma bonum ga kobanum ga modi (1991).

[ramu | ramu ko pari]


Ga lota mulki soja in janar ibrahim Badamasi Babangida. Kafan jiha yobe koji falla jiha jiha borno la ita a wolito ga lotaye.

Damaturu itaji birni in siri bakala kaforina tumba jaha yobe.

Asali yanki jiha yobe

Kafin ƙirƙire Jiha Yobe, yankiye ga tarihi in godum ke garan la gontu manshe masaurautu ga dauloli la a gudi dar inga nageriya, musamman Daula Kanem-Borno. Musamman yankuna Nguru, Bade, Fika, Potiskum ga messe bayi maddi la meteke ga tarihi masarautu ga al,adasu yen kapin nako turawa mulki mallaka.

👑 Masarautu in jiha Yobe

Jihaye ga masarautu godum kogawa harga maneyi:

Fika Emirate

Nguru Emirate

Potiskum Emirate

Bade Emirate

Machina Emirate

Gujba Emirate

Masarautuye mete onan gudumawa godom kobayi sola al,umma,al,ada ga adin.

🇬🇧 Zaman mulki  mallaka

Ga lotaye turawa birtaniya, woli yobe Rijini ga mulki mallaka gudi koga nageriya lardi Lanjeriyaa


Kapan hukumomi ga goggo sufuri,makarantu ga tsari haraji, la meyeji sakan tsari gudana yankiye.[1]

🇳🇬 Boi wena 'yanci koyi

Boi la nageriya wan 'yanci koyi ga soninshe  in dubu modi ga dalma bonum ga kobacci (1960), yankiye tidom ga dono ga wolwoli manshi jiha borno har nako soni in dubu modi ga dalma bonum ga kobonum ga modi (1991), yane ga lotaye jiha yobe itake wange kotto.[2]

🌾 Tattali arzikii

Yobe ita shaharakko kobayi:

Mara ga dayi

Mara eela,mordo,kute ga duuro

Dayi ga goma dabbobi

Duwa kerwo ga messe bayi maddi

Gojjo gojjo ga dalla gorunshe jiha yobe ga anin fadiri jihasu.[2.1]

Ahre Lardi Yobe

[ramu | ramu ko pari]
  1. Kanuri
  2. Fulani
  3. Hausa
  4. Babur
  5. Bole
  6. Shuwa
  7. Karai karai
  8. Ngzim
  9. Ngamo

Ɗiwwa

[ramu | ramu ko pari]
  1. ↑ 1
  2. ↑ 3
    1. ↑ 3